گفتگويي با محمدمهدي برادران -قائم مقام معاون فرهنگی و اجتماعی- درباره دهمين انتخابات رياست جمهوري
- از منظر علمي مشاركت شهروندان چه معنايي دارد؟
مشارکت مردم در امور سیاسی و اجتماعی، از طبع اجتماعی انسان ریشه میگیرد ونوعی تعهد و قبول مسوولیت فردی و اجتماعی است که همه افراد انسانی ناگزیر به پذیرش آن هستند.
مشاركت در توسعه يعني توزيع مجدد قدرت در جامعه كه به سبب آن شهروندان قادر شوند تا به تدريج در تصميمگيريهاي مدني شركت داده شوند و هنگامي معناي واقعي و كامل خود را باز مي يابد كه درمكانيسمهاي مركزي حيات اجتماعي نفوذ كرده بر تنظيم كاركرد زندگي اجتماعي تأثيرگذارد.
انتخابات یک فرایند است و شامل فعل و انفعالاتی برای به دست گرفتن پستهای اجرایی و کارشناسی در سطح کلان با ارایه برنامههای اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی میباشد. بر همین اساس گروههای سیاسی برای جلب آرا مردم در حمایت از برنامهها یا نامزدهای مورد نظر خود اقدام به یارکشی و نیروگیری می کنند.
- چه نتايجي از يك انتخابات ايدهآل به دست ميآيد و بايدها و نبايدها اين حوزه كدامست؟
یکی از ویژگی های بارز انتخابات همگرایی و وفاق ملی است و که به وحدت عمومی کمک می کند. گروهها و جریانها، وفاق گروهی یا توافق حزبی را رقم میزنند و این وفاق گروهی می تواند عامل وفاق ملی و همگرایی ملی باشد.
همگراییها هر چند صوری، ظاهری و شکلی و فقط مختص انتخابات باشد، اما در ساختارهای سیاسی نقش مهمی دارد و می تواند به امر رسمیت بخشی به ائتلافهای سیاسی کمک کند. اگر بتوان «تخریبها» و «نقدهای غیرضروری» را از عرصه فرایند انتخابات جدا کرد، انتخابات یک اصل برای پیوند و اجتماع همگانی است و می توان افراد و گروههايي را که ظرفیتهاو توانمنديهاي سیاسی یکدیگر را نمی پذیرند، در کنار هم نشاند.
نکته قابل تامل در انتخابات، چگونگی جذب آرا توسط نامزدهاست که آنها با چه برنامه و طرحی خواهان به دست گرفتن قدرت هستند.
صفبندیهای کاذب نظیر دوتکه کردن ملت ایران به «فقیر» و «غنی»، «روستایی» و «شهری» یا «بیدین» و «دیندار» باعث خدشهدار شدن وحدت ملی میشود. همه شهروندان ایرانی از فقیر و ثروتمند و شهری و روستایی، جزئی از ملت ایران محسوب میشوند و آرای آنها نیز از ارزش یکسانی برخوردار است. یکی از دلایل شرکت افراد در امور سیاسی و اجتماعی پیوستن به جمعیتی است که به گونهای آرزوها، ارزشها و نارضایتیهای آنان را منعکس می کند.
- احزاب و رسانهها در ميان چه نقشي دارند؟
درجه آگاهی سیاسی و اجتماعی شهروندان با میزان و کیفیت جریان اطلاعات، سهولت دسترسی به آن و اعتماد عمومی به منابع تغذیه اطلاعاتی، رابطه ای مستقیم دارد.
معمولا گرایشهای حزبی، صنفی، گروهی، اجتماعی و سیاسی مردم و واکنش آنان در برابر عملکرد حکومت در عرصه های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی به پیش زمینههای آگاهی بستگی دارد. به یقین در کشوری که مردم میتوانند آزادانه در تصمیم گیریهای اجتماعی شرکت کنند، باید انگیزه لازم برای مشارکت را در آنان فراهم ساخت.
رسانهها در این امر نقش مهمی دارند. مثلا با تقویت ملیگرایی مثبت می توانند انگیزه مشارکت را بالا ببرند. رسانهها و نخبگان باید مردم را تشویق کنند که اولین حق شهروندی خود یعنی حق حضور در سرنوشت را نادیده نگیرند،اما مسوولان بايد به گونهاي رفتار كنند كه سبب دلشكستگي مردم و خلل در وفاق ملي نشود. اگر در مناظرها و بيانات كانديداها اخلاق رعايت نشود، همه ما -مردم و نظام- و بيشتر از همه كساني كه چنين رفتارهايي را انجام ميدهند ، بازنده خواهند بود.
- انتخابات فعلي را چگونه ارزيابي ميكنيد؟
ميزان مشاركت مردم ايران بالاتر از متوسط و استانداردهاي جهاني است كه بسياري از كشورهاي مدعي دموكراسي از آن محروم هستند. لذا بر كانديداها لازم است با برخوردي آگاهانه و مسوولانه در مناظرههاي انتخاباتي، تهديد دشمن را به فرصت، اعتماد ملي را افزون، آرامش عمومي را دو چندان، حضور حداكثري مردم در انتخابات را افزايش و دشمن را مأيوس و نظام اسلامي را بيمه كنند.
متاسفانه بعضي از ستادهاي طرفداران كانديداها-كه البته معلوم نيست مورد تاييد كانديداي خود باشند- سعي بر برهم زدن فضاي سالم انتخاباتي را دارند و با توهين به ارزشها، سر دادن شعارهاي بعضاتحريكآميز و تخريب كننده، راه انداختن كاروانهاي تبليغاتي و توهين به هواداران ديگر كانديداها و با ايجاد مزاحمت و اخلال در نظم ترافيكي موجبات سلب آسايش مردم را فراهم كردهاند.
لذا شايسته است با تدبيري هر چه بيشتر در سايه مقررات و قوانين انتخاباتي همه شهروندان حمايت و مشاركت خود را متجلي كنند و از كانديداي مورد نظر و حكومت مردمسالارانه ديني ابراز نمايند.
